Phân biệt tri thức cá nhân và tri thức tổ chức

Tri thức cá nhân là gì?

Tri thức cá nhân là những hiểu biết, kinh nghiệm, kỹ năng và nhận thức tồn tại bên trong một cá nhân. Đây có thể là kiến thức được học qua đào tạo, trải nghiệm thực tế hoặc quá trình giải quyết vấn đề trong công việc

Tri thức cá nhân thường bao gồm hai dạng chính:

Tri thức tường minh của cá nhân

Đây là những tri thức mà cá nhân có thể ghi chép, diễn đạt hoặc truyền đạt cho người khác

Ví dụ:

·         Kiến thức chuyên môn

·         Quy trình cá nhân tự xây dựng

·         Tài liệu ghi chú

·         Phương pháp làm việc

Tri thức ngầm của cá nhân

Đây là những hiểu biết khó mô tả bằng văn bản vì được hình thành từ kinh nghiệm và trực giác

Ví dụ:

·         Khả năng xử lý tình huống

·         Kỹ năng giao tiếp

·         Kinh nghiệm nhận biết vấn đề

·         Cách đưa ra quyết định trong điều kiện phức tạp

Phạm vi của tri thức cá nhân chủ yếu giới hạn ở người sở hữu nó. Khi cá nhân rời khỏi tổ chức, một phần tri thức này có thể bị mất nếu chưa được chia sẻ hoặc chuyển hóa thành tri thức chung

Tri thức tổ chức là gì?

Tri thức tổ chức là tổng hợp những tri thức được tạo ra, chia sẻ và duy trì trong phạm vi một tổ chức. Nó không chỉ nằm ở từng cá nhân mà còn được thể hiện trong hệ thống, quy trình, văn hóa và cách thức vận hành chung

Tri thức tổ chức có thể tồn tại dưới dạng:

·         Quy trình hoạt động

·         Cơ sở dữ liệu

·         Tài liệu hướng dẫn

·         Tiêu chuẩn làm việc

·         Kinh nghiệm tập thể

·         Văn hóa tổ chức

Điểm quan trọng của tri thức tổ chức là khả năng trở thành tài sản chung. Một cá nhân có thể sở hữu tri thức, nhưng tổ chức chỉ thực sự sở hữu tri thức khi nó được chia sẻ, lưu giữ và sử dụng bởi nhiều thành viên

Tri thức cá nhân và tri thức tổ chức khác nhau như thế nào?

Mối quan hệ giữa tri thức cá nhân và tri thức tổ chức

Tri thức cá nhân thường là nguồn đầu vào để hình thành tri thức tổ chức. Khi một cá nhân chia sẻ kinh nghiệm, phương pháp hoặc phát hiện mới, tổ chức có thể tiếp nhận và chuyển hóa thành quy trình, tiêu chuẩn hoặc thực hành chung

Quá trình này giúp tổ chức:

·         Giảm sự phụ thuộc vào một cá nhân

·         Duy trì kinh nghiệm khi nhân sự thay đổi

·         Tăng khả năng học hỏi tập thể

·         Cải thiện năng lực đổi mới

Tuy nhiên, không phải mọi tri thức cá nhân đều tự động trở thành tri thức tổ chức. Việc chuyển đổi cần có cơ chế chia sẻ, ghi nhận, lưu trữ và áp dụng trong môi trường tổ chức

Vì sao cần phân biệt tri thức cá nhân và tri thức tổ chức?

Việc phân biệt hai loại tri thức giúp tổ chức hiểu rõ nguồn lực tri thức đang nằm ở đâu và cần quản lý như thế nào

Nếu chỉ tập trung vào tri thức cá nhân:

·         Tổ chức dễ mất kinh nghiệm khi nhân sự rời đi

·         Khó nhân rộng cách làm hiệu quả

·         Khó xây dựng năng lực dài hạn

Nếu phát triển tri thức tổ chức:

·         Kinh nghiệm được tích lũy thành tài sản chung

·         Nhân viên mới có thể tiếp cận nhanh hơn

·         Tổ chức có khả năng học hỏi và cải tiến liên tục

Ý nghĩa thực tiễn của sự khác biệt giữa hai loại tri thức

Trong quản trị tri thức, mục tiêu không phải thay thế tri thức cá nhân bằng tri thức tổ chức mà là tạo ra sự kết nối giữa hai dạng tri thức này

Tri thức cá nhân tạo ra sự sáng tạo, linh hoạt và chuyên môn sâu. Tri thức tổ chức giúp duy trì, nhân rộng và biến những giá trị cá nhân thành năng lực chung

Một tổ chức có năng lực quản trị tri thức tốt là tổ chức biết cách:

·         Khuyến khích cá nhân tạo ra tri thức mới

·         Tạo môi trường chia sẻ kinh nghiệm

·         Chuẩn hóa những tri thức có giá trị

·         Biến kinh nghiệm cá nhân thành tài sản tổ chức

Tri thức cá nhân và tri thức tổ chức khác nhau chủ yếu ở phạm vi tồn tại: một bên thuộc về năng lực và kinh nghiệm của từng người, một bên thuộc về năng lực chung được tích lũy trong tổ chức. Sự phát triển bền vững của tổ chức phụ thuộc vào khả năng chuyển hóa tri thức cá nhân thành tri thức tổ chức và ngược lại